Moet almal in Prokrustes se bed kan pas?

Die heidense Grieke het destyds geglo dat Proskrustes ‘n mitologiese figuur was wat mense gevange geneem het en in sy ysterbed laat pas het: as die persoon te lank is, sny hy die persoon die regte lengte en as die persoon te kort is, word jy gerek om in te pas. Dit word in vandag se samelewing te maklik aanvaar dat almal dieselfde oor alles moet dink.


Ek het die voorreg gehad om onlangs by Acton Universiteit in Grand Rapids, Michigan in die VSA ‘n aantal kursusse by te woon. Een van die aanbiedings wat vir my van besondere waarde was, was een deur Michael Matheson Miller. Ek deel graag ‘n samevatting daarvan.

Die vraag wat Michael Miller gevra het tydens die aanbieding oor ‘n Christelike visie op die persoon, was: wat gemaak as jy as Christen die uniekheid van God se skepping aanvaar en nie glo dat almal in een bed hoef te pas nie?

Hierdie vraag is veral belangrik in die huidige konteks in Suid-Afrika, aangesien die meerderheid se standpunte oor rasseverhoudinge, oor wat ‘n huwelik is, oor grondbesit, eiendomsreg en ander etiese sake nie noodwendig rekening hou met God se Woord nie. Wat as die meerderheid oor ‘n saak besluit maar dit is in stryd met die wil van God? Die meerderheid is tog nie altyd reg nie? Dit is dus belangrik om ‘n gesonde beeld te hê van die mens en sy plek in die skepping. Ons fokus hier op vier beginsels wat Michael Miller in sy aanbieding tydens die VSA konferensie beklemtoon het, wat ons in die huidige konteks in ons land in perspektief moet hou.


Die mens kan onderskei tussen reg en verkeerd

CS Lewis verwys na die dilemma van die moderne mens: die moderne mens het die organe van ‘n gesonde samelewing uitgehaal, maar verwag dat die samelewing gesond moet voortlewe. Om gesond te lewe, moet daar ‘n besef van reg en verkeerd in die samelewing wees en moet almal in die samelewing hulle aan die beginsels van wat reg en verkeerd is, verbind. Daar kan egter net een wyse wees om reg en verkeerd te toets. Volgens die Skrif is die mens gebind aan God se Woord en word reg en verkeerd gemeet aan die gehoorsaamheid al dan nie aan dié Woord.

Waarheid kan nie in alle opsigte gemeet word nie. Hoe weet iemand of ek my vrou liefhet? Kan iemand dit meet? Natuurlik nie! ‘n Mens sou kon sien aan die wyse hoe ek optree teenoor my vrou, maar die waarheid kan nie gemeet word met ‘n meetinstrument nie! Ons twyfel egter nie in wat waarheid is nie, aangesien God in sy Woord aan ons die meetsnoer vir waarheid gegee het. Die mens verstaan emosie, geloof, ervaring en kan sin maak uit voorspoed en teëspoed. Ons mag dus nie bepaal wat reg is, deur te aanvaar wat vir ons gemaklik is of selfs wat die meerderheid se opinie oor ‘n saak is nie. Ons moet bepaal wat reg en verkeerd is deur dit te meet aan die Skrif.


Die mens leef uit sy handewerk

Die mens verstaan die sin in die lewe. Diere verstaan wel hoe om iets te maak, maar hulle verstaan nie “hoekom” nie. ‘n Bewer kan ‘n dam bou. Maar bewers bou nie verskillende damme en verhuur dit aan die ander diere van die dam uit nie. Die mens het die vermoë om met sy intelligensie te kan skep en ‘n bestaan uit sy handewerk te kan maak. Om ‘n bestaan te maak uit jou handewerk en daaruit ‘n ekonomie te bou en in stand te hou, is dus wesenskenmerk van menswees. Daarvoor hoef ons nie jammer te sê of oor skaam te wees nie. God het ons so gemaak.

Die mens kan offers bring ter wille van die groter geheel

Teenoor diere het die mens die vermoë om te kan offer. Ons kan ter wille van ‘n saak, gemeenskap, familie of godsdiens opofferinge maak omdat ons die einddoel van die opoffering verstaan en kan sien dat die opoffering uiteindelik help om ‘n gesonde samelewing te bou wat weer vir ons en ons familie voordele inhou.

Die mens is ‘n morele wese

‘n Hond sê nie: “sjoe sy is baie mooi en ek begeer haar, maar ek sal wag tot ons trou” nie. Die mens is egter ‘n morele wese. Omdat ons weet wat reg en verkeerd is, moet ons kan sê: “ek sal wag tot ons trou”. Om dus eenvoudig aan vleeslike begeertes toe te gee, sonder om te wonder of iets reg of verkeerd is, tree ons soos ‘n redelose diere op. Om irrasioneel op te tree, maak jou nie vry nie. As iemand sy kop aanhoudend teen die muur bly stamp, sal ons mos nie sê: Kyk hoe vry is daardie persoon, nie. Vryheid beteken dus gebondenheid. ‘n Vis kan net vry wees wanneer hy in water is. Om ‘n vis uit die water te haal en op droë grond neer te sit en te sê: “Wees vry, vissie, nou is jy nie meer gebind aan die water nie”, maak nie die vis vry nie, maar neem eerder sy lewe. In dieselfde sin word ons deur die Woord van God gebind tot vryheid. Daarmee word bedoel dat die Woord van God vir ons duidelike grense gee waarvolgens ons moet lewe en solank ons binne die grense beweeg, gee Hy ons die vryheid om sy skepping te geniet en te waardeer. Buite die grense is egter nie vryheid nie, maar die dood.


Slot

Ons moet daarteen waak dat die meerderheid se opinie waarheid en leuen, reg en verkeerd, goed en sleg bepaal. Dan word die samelewing ‘n bed van Proskrustes waarin die individu gesny of gerek word om in die meerderheid se figuurlike bed te pas. Reg en verkeerd is duidelik – al is jy in die minderheid!

Die dood van liberale multikulturalisme

Steve Turley in studio.pngDr. Steve Turley, Amerikaanse konserwatiewe kommentator en professor aan Eastern University, Pennsylvania het gister in sy nuutste video kommentaar gelewer oor die grondonteiening sonder vergoeding fiasko in Suid-Afrika wat elkeen gerus kan kyk.

Die ironie van die hele debakel volgens Turley is dat president Donald Trump deur die liberales afgemaak word as ‘n leuenaar omdat hy gevra het dat daar ondersoek gedoen moet word oor die situasie in Suid-Afrika rondom onteiening van grond en die moord op blanke boere, maar dat die liberales self erken dat onteiening sonder vergoeding toegepas moet word. Hieroor word Trump geroskam dat hy “wit meerderwaardigheid” verkondig.

Volgens Turley sou die redenasie van die liberale media daarop neerkom dat Trump ‘n rassis is omdat hy teen rassisme is?! Dit teken vir Turley die dood van liberale multikulturalisme omdat hulle opgehou het om liberaal (vry) te wees en omdat hulle liberale wêreldbeskouing reeds gesterf het. Hulle het dit self doodgemaak! Tans kom liberales se retoriek presies neer op dit waarvan hulle die konserwatiewes beskuldig: dat hulle vryheid van spraak vernietig en aanvoer dit is noodsaaklik om demokrasie te beskerm.

Turley se kommentaar lewer ‘n perspektief op die Suid-Afrikaanse Orwellianisme wat vernietig met die verskoning dat dit bou.

Lees gerus weer George Orwell se “Animal Farm” as jy dit op skool laas gelees het, en as jy nog nie het nie, waar was jy al die tyd? Jy kan die boek hier kry by Amazon of die DVD by Takealot. Laat jou kinders dit lees of skenk dit as sinvolle verjaarsdaggeskenke. Het ons al vergeet van die bekende waarskuwing van Orwell van wat gebeur as sosialisme oorneem: All animals are equal, but some are more equal than others?

Kyk gerus Turley se kommentaar hier: https://youtu.be/zrJByfuPcZQ

Afrikaanse Bybel vandag 85 jaar gelede in gebruik geneem

Ons lees vandag die Bybel in Afrikaans. So ‘n vertaling het nie sommer oornag ontstaan nie. Die “dringende behoefte aan ‘n Bybel in Afrikaans” is reeds in 1872 in ‘n artikel deur Arnolus Pannevis bepleit. Op 27 Augustus 1933 is die eerste amptelike vertaling van die Bybel in Afrikaans in gebruik geneem tydens ‘n feestelike geleentheid in Bloemfontein.  Vandag 85 jaar gelede!

En vandag is daar steeds werk aan Bybelvertalings in Afrikaans nodig. Die vertaling van die Bybel is ’n deurlopende taak van die kerk. Dit sal altyd tot by die wederkoms so wees dat die Bybel vertaal word. Alle tale verander met verloop van tyd. Daarom is dit nodig dat die Bybel voortdurend vertaal word. Ons kennis van die Bybelse tale verbeter en dit gee ons nuwe insigte in die verstaan van die Bybel. Bybelvertalings is nie volmaak nie, omdat dit mense is wat die vertaalwerk doen, en daarom is daar altyd moontlikhede om iets wat vertaal is beter te vertaal.

Ons is dankbaar dat die Vader dit so beskik het dat ons vandag 85 jaar van Bybelvertaling in Afrikaans kan vier en hoop dat die Bybel in Afrikaans nog deur die geslagte wat kom gelees en waardeer sal kan word.

Watter adres is in jou sak vandag?

In Hand. 9:11 kry Ananías ‘n ondenkbare opdrag: “Staan op en gaan na die straat wat genoem word Reguitstraat, en vra in die huis van Judas na ‘n man met die naam van Saulus van Tarsus, want kyk, hy bid.”

‘n Doodgewone Christen kry ‘n adres in sy sak: nie sommer enige adres nie – die adres van die groot vyand, die vervolger van die kerk wat verantwoordelik is vir soveel van Ananías se mede-gelowiges wat geboeid gesleep is na Jerusalem om tereg te staan op aanklag dat hulle volgelinge van Jesus is.

Maar het jy al ooit daaraan gedink dat dit juis God se manier van werk is? ‘n Moses wat sukkel om te praat, ‘n Gideon wat in die parskuip gaan wegkruip as die Here hom roep, en Ananías – ‘n gewone dissipel in Damaskus van wie ons nie weer hoor in die Bybel nie? Die Kerk hoef nie te bestaan uit baie magtiges, edeles en vernames om ‘n verskil te maak nie. Die Kerk bestaan vir die grootste gedeelte uit Ananiasse.

Toe hy die naam “Paulus” hoor, het hy dadelik geweet wie en wat hierdie man is — hoedat hy die gemeente vervolg het.

Is Ananías se gewilligheid nie ‘n aanklag teen so baie Christene vandag nie? Hulle leef totaal uit voeling met hul kerk as geheel. Hulle lees nie hulle kerklike tydskrifte nie en woon nie die erdienste by nie. Hulle is vreemdelinge wat praat van “julle” as hulle van die Kerk praat in plaas van “ons”. Hulle het toeskouers geword wat nie meer gestuur kan word nie omdat hulle doof geword het en sodoende onbruikbaar geword het.

Maar Ananías het ‘n adres in sy sak – een waaroor ek en jy sou bewe as dit ons was.

Watter adres is vandag in jou sak? Dink bietjie na waarheen stuur die Here jou hierdie week? Dalk daardie besoek wat jy lankal moes doen? Of die een wat jy weet in nood is maar jy het net opgesien om te gaan? Dalk ‘n Saulus wat onverskillig is en moet hoor: die Here het my na jou gestuur?

Die vervolging van Christene onder Nero (64nC)

Skildery van Nero deur Filippo Brunelleschi.

In die vorige deel in die reeks oor die vervolging van die vroeg-Christelike kerk is gefokus op godsdienstige redes waarom die Romeine die kerk vervolg het.

In die volgende paar dele gaan ek kortliks fokus op die hoogtepunte (laagtepunte?) van die vervolging in die eerste eeue onder verskillende keisers. Dit laat ons weer besef hoe belangrik dit is dat die kerk na die geskiedenis kyk om te leer met die oog op die toekoms.

Die geskiedenis loop altyd siklies: wat was sal wees, en daar is niks nuuts onder die son nie.

In dié opsig gee die  kennis oor die vroeg-Christelike kerk se hantering van vervolging vir ons ‘n belangrike sleutel vir die hantering van konfliksituasies en moeilike vraagstukke in die hedendaagse samelewing en kerk.

Continue reading

Godsdienstige redes vir die bloedige vervolging van die kerk

In die vorige deel is gefokus op sosiale redes waarom die kerk deur die Romeine in die eerste eeue vervolg is. In hierdie afdeling word van die belangrikste redes genoem, naamlik die godsdienstige redes waarom die kerk deur die Romeine vervolg is.

Continue reading

Sosiale redes vir die bloedige vervolging van die vroeë kerk

Die vervolging van die vroeg-Christelike kerk (Deel 2)

In deel 2 van die reeks oor die vervolging van die vroeg-Christelike kerk, wil ek graag enkele opmerkings maak oor die redes waarom die Christene sedert die ontstaan van die kerk so wreedaardig vervolg is. Daar kan talle redes gegee word. In hierdie deel word een van die redes bekyk, naamlik die Christene se sosiale stryd met die Grieks-Romeinse samelewing.

Continue reading

Die vervolging van die vroeg-Christelike kerk (Deel 1)

Soos reeds in ‘n vorige deel gemeld, kyk ons in ‘n reeks artikels na lyding in die vroeg-Christelike kerk. In hierdie deel fokus ek kortliks op die gebeure wat die vervolging van die vroeë kerk ingelei het. Hiervan lees ons reeds in die Nuwe Testament. Die kruisiging van Christus sou die begin van ‘n lang en bloeddorstige stryd teen die kerk wees. Continue reading

Lyding deur die bril van die vroeë kerk

Vir baie jare al is die martelaarskap, vervolging en lyding in die vroeg-Christelike kerk ‘n tema waaroor ek baie opgelees het, geskryf, gepreek en in kursusse aangebied het.

Ek het besluit om ‘n reeks te plaas oor dié tema om met ander te deel hoe relevant hierdie tema vandag nog is, en op watter wyses hierdie gevaar steeds ‘n bedreiging vir die sigbare kerk inhou.

Continue reading

Teologie vs. Godsdienswetenskap

Vir dié van julle wat belangstel (in besonder die predikante en teoloë): ek het vanoggend ‘n referaat gelewer oor die Nuwe-Testamentiese wetenskap ten opsigte van die moderne Teologiese vakdissiplines.

Die moderne neiging is om “Teologie” te vervang met “Godsdienswetenskap” by Teologiese Fakulteite (ook hier in Suid-Afrika). Vanuit die geskiedenis kan ons duidelik sien dat daar ‘n filosofiese verskil bestaan tussen die twee, waar die kerklike voorgangers deur die eeue heen ten gunste van Teologie in die plek van Godsdienswetenskap geredeneer het. In die referaat sit ek uiteen watter aksente ‘n rol speel in die twee benaderings en bespreek die vraag: is Teologie ‘n wetenskap of kuns?

Die referaat is hier beskikbaar: Teologie vs. Godsdienswetenskap

Waarom is Kersfees op 25 Desember?

Byna alle geleerdes stem saam dat Jesus Christus nie op 25 Desember gebore is nie.  Herders op die oop veld wat in die nag by hulle vee wag hou (Lukas 2:8) sou nie in die koue nagte van die noordelike halfrond se Winter buite met hulle vee kon oornag nie. Lukas suggereer eerder ‘n Lente-aand vir die geboorte van die Koningskind.

Continue reading

Reformasie 500: Ons is almal bedelaars

Vanoggend het kerkklokke regoor die wêreld gelui ter herdenking aan die 500 jaar Reformasie wat vandag gevier word. Ook hier in Suid-Afrika het kerkklokke oral van vroeg reeds gebeier.

Ons dink terug aan 31 Oktober 1517 (vandag 500 jaar terug) toe Martin Luther die 95 stellinge teen die kerkdeur in Wittenberg, Duitsland, vasgespyker het wat die Protestantse Reformasie aan die brand gesteek het.

Continue reading

‘n Naam is meer werd as rykdom

Die nuusblaaie en radioberigte gons vandag oor die nuutste “data-lek” in Suid-Afrika. Gister was daar ‘n massiewe kuberlek (“data leak”) van oor die 30-miljoen Suid-Afrikaners se persoonlike inligting, soos ID nommers, bankbesonderhede, werksinligting, maandelikse inkomste en ander persoonlike gegewens wat deur ‘n maatskappy se nalatigheid en swak sekuriteit veroorsaak is. Continue reading

Reformasie 500: Die lewe en bydrae van John Wycliffe

Soos almal seker al teen die tyd weet vier ons oor twee weke een van die belangrikste geleenthede in die Gereformeerde Kerkgeskiedenis, naamlik die 500ste herdenking van die Protestantse Reformasie, toe Martin Luther op 31 Oktober 1517 sy 95 stellinge teen die Roomse leer aan die kerkdeur in Wittenberg, Duitsland vasgespyker het. Dit het alles in die Westerse wêreld verander! Ter herdenking aan die Reformasie 500 geleentheid, het ek onlangs ‘n Reformasie 500 tema aangebied met fokus op die lewe van persone wat die reformasie vooraf gegaan het, maar ‘n belangrike invloed gehad het in wat later as die Protestantse Reformasie bekend sou word.

Die eerste aanbieding was oor die lewe en bydrae van John Wycliffe. Indien iemand wil luister, plaas ek die aanbieding hier: https://gdssmit.com/wp-content/uploads/2017/10/reformasie-500-john-wycliffe-gds-smit-1.mp3. Kom ons word opnuut verwonder oor die genade van Here in die geskiedenis van sy kerk.

Die evangelie volgens die Beatles

Die skrywer, Steve Turner, het ‘n boek geskryf waarin hy die geestelike en godsdienstige invloed van die Beatles bespreek. Die Beatles word beskou as die “band that changed the history of music forever”.

Turner bespreek hoe die Beatles die hedendaagse kultuur en lewe op alle terreine beïnvloed het.

In 1966 het John Lennon ‘n herrie veroorsaak toe hy gesê het: die Beatles is meer populêr as Jesus. Op daardie stadium het sy opmerking belaglik geklink. Die Beatles is ‘n pop-groep en Jesus ‘n geestelike leier en die Verlosser van die mensdom. Maar oor die volgende paar jaar het hierdie gewilde groep geestelike leiers geword vir ‘n generasie wat ‘n uittog uit die kerk gemaak het en op soek was na vastigheid in ‘n wêreld waarin al die sekerheid begin verkrummel het. Continue reading

Waarom laat God toe dat mense swaar kry?

Ek het onlangs weer ‘n artikel geskryf oor die vraag: waarom laat ‘n liefdevolle God toe dat selfs gelowiges swaar kry? Die artikel bied ‘n kort teologiese antwoord op die vraag en is bedoel vir persone wat bietjie dieper na die probleem wil kyk as bloot ‘n “maklike” en “vinnige” antwoord op die probleem. Continue reading

Maak die wonder weer wakker!

So nou-en-dan sien ‘n publikasie die lig wat jou aangryp, ja wakker maak en opnuut weer laat belangstel in die wonder van die wonderwerke wat elke dag se bestaan opnuut bewonderenswaardig maak.

Een so ‘n publikasie het onlangs verskyn en is die moeite werd om te lees. Die naam is:  Awakening Wonder: A Classical Guide to Truth, Goodness & Beauty deur dr. Steve Turley. Turley het geen bekendstelling nodig in konserwatiewe teologiese kringe nie en hierdie boek bied werklik ‘n nuwe kyk op hoe die rasionalisme ons wêreld en ons denkraamwerk so kom verander het, dat baie mense in die greep van liberalisme eintlik niks anders is as post-Christene nie, al sou hulle hulself met die Christelike geloof vereenselwig. Continue reading

Die klippe sal dit uitroep

Toe die Here Jesus destyds op die rug van ‘n donkie in Jerusalem ingekom het, was sommige opgewonde en het lofliedere vir Hom gesing, en ander was vies en het probeer om sy volgelinge stil te maak (Luk. 19:38-39). Jesus se antwoord was dat as die dissipels stilbly, sal die klippe dit uitroep dat Hy die Koning is (vers 40). Continue reading

Sout van die aarde op onverwagse plekke

Na die uitspraak van die hooggeregshof oor godsdiens in skole gister, is ons land nog een stappie verder van die Bybel en een stappie nader aan die suiwer sekulêre  samelewing wat graag gekoester word in ons land.

Terwyl donker Afrika se lig dowwer brand, is daar ‘n stad wat bo op ‘n berg lê wie se lig skyn op plekke waar mens dit die minste sou verwag.

Continue reading

Christene vandag wéér in die beskuldigde bank

Voor ons Here Jesus se kruisiging was Hy in die beskuldigde bank voor die geestelike leiers van die tyd (die hoëpriester), en later voor die staat (Pilatus). Die uiteinde was dat Hy onskuldig skuldig gemaak is. En in sy voetspore volg sy dissipels die afgelope 2000 jaar. Continue reading

Voor die aangesig van die Here sal ek vrolik wees

(Boodskap met die herdenking van die dertigste bestaansjaar van die AP Kerkverband: 27 Junie 1987-27 Junie 2017).

Tersaaklike Skrifgedeelte: 2 Samuel 6:1-23

2 Samuel 6:21b – “…voor die aangesig van die Here sal ek vrolik wees”.

Die ark van die verbond was ‘n houtkis oorgetrek met goud, waarin die staf van Aäron, die kliptafels waarop die Wet van Moses geskryf was en (volgens Joodse oorlewering) ook die mantel van Moses geplaas is. Die ark was simbolies vir die teenwoordigheid van die Here.

Inleiding

Na Saul se dood is die ark van die Here deur die Filistyne weggeneem na die vyande se gebied en in Dagon se tempel gesit. Na al die teenspoede wat die Filistyne beleef met die ark in hulle midde, laat hulle Dawid toe om die ark te neem na Israel. Die enigste lewende God laat Hom nie gelykstel met afgode nie.

Dit wil voorkom of Dawid weerstand van die Filistyne verwag het, vandaar die saamneem van 30000 manne om die ark te gaan haal. Dalk was hy bekommerd dat dit ‘n lokval kon wees? Continue reading

Hoe wyd is die deursnee van jou lig?

Ek lees vanoggend ‘n opmerking van Douglas Wilson wat ek graag wil deel en so bietjie wil uitbrei. Wilson verwys na ‘n aanhaling van Thomas Chalmers oor die deursnee van duisternis. Hierin maak Chalmers ‘n interessante opmerking wat ek dink ons meer moet oordink as dit voel of duisternis ons wil oorweldig. Chalmers gebruik die volgende beeldspraak: Hoe groter die deursnee van lig, hoe groter word die deursnee van duisternis. Dit is: hoe meer die lig in ‘n vertrek versprei word, hoe verder moet die duisternis wyk en gevolglik, hoe verder is die donkerte se reikwydte. Treffende vergelyking!

Hoe meer Christene hulle lig laat skyn, hoe verder wyk die duisternis en hoe wyer word die deursnee van die donker.

Die Woord herinner ons in 1 Johannes 1:5 “God is lig, en geen duisternis is in Hom nie”. Een gevolg van die feit dat God lig is, is dat Hy alleen volkome waarheid is. En daarom volg vers 6 met die woorde: “As ons sê dat ons met Hom gemeenskap het en in die duisternis wandel, dan lieg ons en doen nie die waarheid nie”. Continue reading

Apokaliptisisme maak die kerk lam

Ai ons volkie darem! Die snert wat mense so gretig op sosiale media kan versprei maak my lam…

In sy boek, Bad Religion: How we became a nation of heretics, beskryf Ross Douthat in besonderhede wat gebeur het in die geskiedenis van die VSA met die opkoms van die Christendom, veral die Protestantse Christendom sedert die 18de eeu en hoe die Evangelie mettertyd in die hart en die verstand van die volk gesterf het totdat die nasie – nie ateïste is nie, maar goddeloses – mense met ‘n gevoel vir godsdiens en ‘n soeke na reg en verkeerd, maar ‘n hunkering na eie godsdiens en die reg en verkeerd ten opsigte van jou eie voordeel of dié van die “nasie”. In baie opsigte stem wat Douthat van die situasie in die VSA beskryf, vandag ooreen met die trant van sekularisering van Suid-Afrika, en die skokkende vlak van geestelike- en teologiese onderskeidingsvermoë in die deursnee lidmaat se lewe. Continue reading

Nuwe tendense en moontlikhede in die studie van die grondteks van die Nuwe Testament

Tydens ‘n Simposium aan die einde van Januarie ter viering van die Reformasie 500 in 2017, het ek ‘n referaat gelewer oor nuwe tendense en moontlikhede in die studie van die grondteks van die Nuwe Testament. In die referaat word oorsigtelik gekyk na verskillende tekstradisies van die Nuwe-Testamentiese Tekskritiek.

Continue reading

Merkwaardige wending in Nestlé-Aland grondteks

Einde Januarie 2017 is ‘n simposium in Pretoria gehou ter viering van die Reformasie 500 met die tema: Reformasie 500 – grondteks en Bybelvertaling met fokus op die Statevertaling.

Tydens die geleentheid het ek ‘n referaat gelewer oor nuwe tendense en moontlikhede in die studie van die grondteks van die Nuwe Testament. Na aanleiding van die geleentheid, het ek die afgelope tyd spesifiek ondersoek ingestel na die verskille tussen die Nestlé-Aland 27 en Nestlé-Aland 28 uitgawes en ‘n merkwaardige tendens opgemerk ten opsigte van die neiging wat tans in die kritiese uitgawes van die Griekse Nuwe Testament in ontwikkeling is. Dit toon dat die Nestlé-Aland teks, anders as wat verwag sou word, al hoe nader aan die grondteks van die Bisantynse Meerderheidsteks en die sogenaamde Textus Receptus beweeg. Tans is slegs die wysigings aan die Algemene Briewe van die Nuwe Testament soos dit verskyn in die nuwe Nestlé-Aland 28 uitgawe beskikbaar. ‘n Vergelykende studie bied egter reeds baie interessante tendense aan. Continue reading

Twaalfde grot by Qumran ontdek

Die wêreld het vanoggend wakker geword met die nuus dat argeoloë ‘n twaalfde grot by die bekende Qumrangrotte ontdek het. Vir baie jare was daar bespiegelinge onder geleerdes dat daar moontlik nog grotte in die omgewing is wat manuskripte van die Essener-gemeenskap by die Dooie See kon bevat (vgl. bv. my artikel hier waarin ek reeds in 2007 verwys het na die moontlikheid). Continue reading

God se Woord in Grieks

Gister was internasionale Septuagint-dag. Die ontstaan van die Griekse vertaling van die Ou Testament, bekend as die Septuagint (LXX), moet verstaan word teen die agtergrond van die 3de eeu voor Christus en die gebeure in Aleksandrië, Egipte. Hoewel Hebreeus steeds deur die Jode in Palestina gepraat was, was Grieks reeds vir etlike dekades die spreektaal van die Jode in Aleksandrië, wat in Egipte gevestig het as gevolg van die diaspora (verstrooiing) onder die Assiriese ballingskap. Continue reading

Opvolg op gesprek: Daar is meer!

Verlede week het ek verwys na ‘n referaat wat ek gelewer het in verband met die sakramentsbeskouing van die reformasie en spesifiek die besondere belydenisskrifte onder die titel: Daar is meer! Indien u dit gemis het, lees dit hier: Daar is meer!

Tydens dieselfde geleentheid het ek die podium gedeel met prof. Danie Goosen, wat ‘n referaat gelewer het met dieselfde titel, met fokus op die gemeenskapsgedagte as antwoord op die liberale modernisme. Continue reading

Daar is meer!

Tydens die afgelope teologiese konferensie van die APA in Pretoria is gefokus op die moontlike herwinning van die reformasie se erns met die Skrif en die reformatoriese inhoud in ons teologie rondom die sakramente.

Die tema was: Daar is meer! Tydens die geleentheid was daar verskillende sprekers wat ‘n oorsig gegee het oor die teologie van gemeenskap in die Skrif, die belydenisskrifte en die geskiedenis. Continue reading

Is dit in die drinkwater? Nee, in die hart!

Iemand sê onlangs in ‘n gesprek hy kom uit die dae toe “gay” beteken het jy is bly oor iets (soos Shakespeare en ander bekende skrywers dikwels die woord in Engels gebruik het).

Vandag het dit ‘n gelaaide sosiale term geword vir ‘n saak waaroor kerke eerder na die Bybel as na die samelewing behoort te kyk om antwoorde te soek oor die kwessie. Sou mens ‘n paar jaar gelede kon glo dat selfs Afrikaanse Gereformeerde kerke so bohaai sou maak oor ‘n saak waaroor die Bybel duidelik is en ‘n blinde met ‘n stok kan voel dit gaan meer oor sosiale aanvaarding as oor die beginsels van die Bybel in die debatte oor die saak? Een ding is seker en dit is dat dié kwessie vir kerke toenemend ‘n moeilike strydpunt gaan wees. Continue reading

Is die toekoms van die kerk in die hande van heidene?

Reeds in 1932 het George P. Hedley[1] verwys na die sogenaamde “fundamentalisme” wat die knie moet buig voor, wat hy genoem het, die “liberale Christendom”.

Volgens Hedley was daar sedert die begin van die negentiende eeu ‘n tendens, dat vir elke kop wat geskuif het van liberale teologie na ortodoksie, ‘n honderd geskuif het van ortodoksie na liberale teologie. Hy meen (opgewonde) dat die kansels op daardie stadium vol predikante is wat nie dink of praat ooreenkomstig die belydenisse of die geloofsartikels van die stigters van die kerk nie. Hedley skryf die tendens toe aan gegradueerde Christene, wat grootgeword het in die kerk, maar in sekulêre universiteite gestudeer het, en so “geloofsvolwasse” geword het en gevolglik pynloos oorbeweeg het van ‘n ortodokse Christendom na ‘n “moderne” Christendom, wat hulle nie veel steur aan belydenisse en geloofsartikels nie. Continue reading

Wat is ‘n Gereformeerde kerk?

Wat vir ‘n vraag is dit? Almal ken tog die antwoord. Regtig? Word Calvinisme nie té dikwels gereduseer tot 5 punte nie? Iemand sou antwoord: dit kan alles teruggevoer word na Luther en die 95 stellinge aan die kerkdeur van Wittenberg (1517) en Johannes Calvyn het die Reformasie deurgevoer na elke terrein van die gelowige se lewe. En toe..? En nou is daar gereformeerde kerke. Dit lyk asof sommige lidmate die Reformasie hier sien ophou. Om gereformeerd te wees, beteken vir baie lidmate nie veel meer as die basiese kennis van die twee hooffigure van die Reformasie wat ek hier bo genoem het nie. Continue reading

Klemens van Rome se lewe en werke

Ek het die afgelope paar jaar gewerk om die kerkvaders gesistematiseer weer te gee met hulle werke. Die vertalings van die kerkvaders is veral in Engels algemeen beskikbaar maar ‘n Afrikaanse vertaling bestaan sover my kennis strek, nog nie. Ek wil graag mettertyd ‘n Afrikaanse weergawe hier plaas, maar dit sal eers heelwat later kan wees. Een van die uitdagings was om die Griekse tekste van die kerkvaders in ‘n formaat te kry dat dit gebruik kan word vir navorsing en aanhalings. Migne se Patrologiae Graeca in die Patrologiae Cursus Completus-reeks is algemeen  beskikbaar, maar die teks kan nie gebruik word sonder om dit oor te moet tik nie. Continue reading

Ons gee ons oor aan die nostalgie tot daar niks oor is nie

Die bekende Afrikaanse sangeres, Laurika Rauch, sing ‘n lied waarin sy dink aan die vervloë dae toe mense mekaar nog met ‘n tiekie kon bel, en nou is die kinders groot en die vriende dood, en ons gee ons oor aan die nostalgie.

Die probleem met die “nostalgiese denke” is dat dit maklik kan ontwikkel in ‘n leef in die verlede mentaliteit wat niks te doen het met ‘n waardering vir die besondere lesse uit die geskiedenis of die mooi dinge van die verlede nie, maar ‘n poging kan wees om tyd te laat stilstaan, sodat jy nie die werklikheid in die gesig hoef te kyk of die verandering rondom jou hoef te verwerk nie. Continue reading

Bar-abbas of Bar-Abba?

Die kerk preek nie ‘n stelsel nie, maar ‘n Persoon – nie ‘n mooi voorbeeld nie, maar ‘n lewensveranderende navolging.

Het jy geweet?

In Lukas 23:13-25 word hierdie werklikheid op ‘n treffende wyse deur Lukas beskrywe in die gebeure kort voor die kruisiging van die Here Jesus in die vrylating van Barabbas in plaas van Christus. As Pilatus dan oortuig is van Christus se onskuld soos hy ewe vroom verklaar, waarom laat hy Hom nie gaan nie? Die antwoord is voor-die-hand-liggend. Let op die fyn wyse waarop die Woord sinspeel op die plaasvervanging van Christus in die gedeelte in Lukas 23. Continue reading

Die maklike pad of die regte pad?

Sokrates se eer of God s’n?

Dit is 399 v.C. Die plek: Athene, Griekeland.

Die filosoof Sokrates word deur die jong manne van die stad beskuldig dat hy die gode minag en dat hy die jong manne aanmoedig om in opstand teen die stad se leierskap te kom.

Toe hy voor die regter gebring word, het die jong manne allerhande leuens oor Sokrates opgemaak en uiteindelik het die regter hom die doodstraf gegee. Hy moes ‘n mengsel van gif drink. Sy volgelinge onder wie die later baie bekende filosoof Plato, het hom gesmeek om die nag voor sy teregstelling uit die stad Athene te vlug, maar sy antwoord was dat hy dit nie kan doen nie, want hy het sy lewe lank sy volgelinge geleer om gehoorsaam te wees aan die gesag van die owerheid en dat dit in stryd met sy beginsels sou wees om nou te vlug. Die volgende dag het hy voor 500 mense in Athene die gif gedrink as vonnis en so het hy aan sy einde gekom. Continue reading

The History of the Textual Criticism of the New Testament – Marvin Vincent

marvin-tc

Ek het so tyd gelede dié boek van Marvin Vincent gekoop maar soos dit gaan, het die boek ‘n lang tyd op my lessenaar gelê en loer vir my. Ek was onder die indruk dat die boek nóg ‘n geskiedenis gee van die Teks van die Nuwe Testament en het gedink dat dit nodig is dat ek dit lees om darem net op hoogte te bly van watter aksente in hierdie werk gelê word.

Uiteindelik het ek die moed gehad om die boek wat so roep, op te tel en… Continue reading

Huisbesoek?

Wat is huisbesoek?

“Die ouer garde verwag dit. Die jonger garde vermy dit.

Die dominee móét dit doen, anders is daar moeilikheid”.

Die aanhaling hierbo is ‘n opmerking wat ‘n broeder eendag skertsend oor huisbesoek gemaak het.

En ongelukkig verklap hierdie tong-in-die-kies opmerkings meer van die deursnee lidmaat en ampsdraer se persepsie oor wat huisbesoek is.

Huisbesoek en die belang daarvan word voortdurend in die hedendaagse kerke onder die soeklig geplaas. Vrae soos: “Is daar tyd daarvoor?”; “Is dit nodig?”; en opmerkings soos: “Ons kan nie daarsonder nie” en “Die dominee doen nie sy werk nie” is ‘n paar opmerkings van die talle wat ek al die afgelope paar jaar oor die tema van huisbesoek gehoor het. As jy die verf van die oppervlak afkrap, kom jy agter hierdie soort opmerkings verwoord meer van ‘n pragmatisme by lidmate oor huisbesoek as ‘n beginsel wat by gereformeerde denkers pas. Continue reading

Die gnostici is springlewendig

Ek het so tyd gelede ‘n baie interessante artikel raakgeloop wat deur Michael Horton geskryf is oor die moderne gnostici.

Hierin lys hy die kenmerke van die dwalinge van die gnostici in die tweede tot vierde eeu na Christus en hulle invloed in die vroeg-Christelike kerk. Vervolgens vra hy die vraag of die gnostici uitgesterf het? Hy kom tot die gevolgtrekking dat die moderne herlewingsbewegings (“revivalism”) ‘n vorm van die tweede-vierde eeuse gnostici is wat in ‘n nuwe baadjie ou dwaalleringe voorstaan. Continue reading

Om sout en om lig te wees

Bestaan daar iets soos Christelike wetenskap? Moet wetenskap nie so objektief moontlik beoefen word nie? Dit is die vraag wat dikwels oor die wetenskap en die invloed van voorveronderstellings op ons beoefening daarvan gevra word.

Die afgelope eeu is godsdiens toenemend in die privaat deel van die samelewing ingedwing. Gaan kyk maar op dorpe in ons land na die plek van kerke. Waar kerke vroeër in die middel van die dorp gebou is, word kerke meer-en-meer in die buitewyke van die dorpe en in die stil systraatjies gevind. Wat die spreekwoord “uit die oog, uit die hart” dadelik by my laat opkom. Waar die kerk nie meer ‘n sigbare rol in die samelewing speel nie, word die kerk in die privaat sfeer ingedwing. “Daar in die hoekie kan julle kerk wees. Moet ons net die pla nie”. Dit laat die vraag opkom of die kerk nog iets vir die wêreld te sê het, en indien wel, op watter platform? Want die ongelowige wetenskaplike meen dat Christelike wetenskap ‘n ongesonde voorveronderstelling is en in die pad van objektiewe wetenskapsbeoefening staan.

In sy bekende werk, Exegetical Fallacies, wys Don Carson op die aanname in die nuwe hermeneutiek dat wetenskap sonder voorveronderstellings verstaan kan word, en hoe dit ‘n slaggat vir die verstaan van die Bybel kan word. As God nie as voorveronderstelling tot die wetenskap dien nie, sal iets/iemand anders wel sy plek inneem. Want wetenskap kan nie objektief wees sonder enige voorveronderstellings nie.

Ek is onlangs versoek om ‘n aanbieding voor te berei oor Christelike kuns, -kultuur en -wetenskap waarin slegs belangrike grondslae gelê word oor die Christelike beskouing van die wetenskap. In my soeke kom ek toe af op ‘n gedeelte in Eksodus 35 wat ‘n belangrike perspektief gee op die kuns en kultuur in diens van God. . 

Hoe langer godsdiens as voorveronderstelling uit die wetenskap, kuns en kultuur gehou word, hoe langer sal ‘n post-moderne voorveronderstelling oor die objektiwiteit van wetenskap, kuns en kultuur gehandhaaf word. En soos reeds aangedui, is daar nooit iets soos objektiewe wetenskap nie – dit is ‘n mite!

Gaan na https://gdssmit.files.wordpress.com/2016/09/christelike-kuns-kultuur-en-wetenskap-n-blik-op-ex-35.pdf indien jy belangstel om my perspektief op Eksodus 35 in verband met kuns, kultuur en wetenskap te lees.

P.72 en P.75 nou aanlyn beskikbaar

Ek weet dis nie almal se liefde nie, maar vir dié van ons wat belangstel in die Nuwe-Testamentiese Tekskritiek is die beskikbaarstelling van nuwe manuskripte van die Nuwe Testament altyd goeie nuus.

Hoewel die majuskel-fragmente van papirus 72 (P.72) en papirus 75 (P. 75) nie nuut is in die studie van die Nuwe-Testamentiese Tekskritiek nie, was dit tot onlangs toe slegs in manuskripvorm beskikbaar en was toegang tot die oorspronklike uiters beperk.

P.72 en P. 75 is egter onlangs aanlyn beskikbaar gestel en is nou beskikbaar vir aflaai en studie vir enige een wat belangstel daarin.

Die skakel om P.72 te kry is:
http://digi.vatlib.it/view/MSS_Pap.Bodmer.VIII

Die skakel om P. 75 te kry is:
http://digi.vatlib.it/view/MSS_Pap.Hanna.1(Mater.Verbi)

Lekker lees.

GDS

Pastoor in moeilikheid oor uitspraak teen gays

Die naweek was sosiale media aan die gons oor Steven Anderson van die VSA wat Suid-Afrika wil besoek oor twee weke. Volgens die beswaardes het hy ‘n omstrede siening oor gays. “Die Bybel praat nie van gays nie, maar van Sodomiete” is sy standpunt. Hieroor was daar sprake dat die Suid-Afrikaanse regering poog om sy visum terug te trek om hom te verhoed om die land te besoek. Intussen het die regering ontken dat hulle so iets beplan. (opdatering: op 13/09 het die departement van Binnelandse Sake aangekondig dat Anderson wel belet gaan word om die land binne te kom). Continue reading

Oordenkings bygevoeg

Is jy in die kantoor en wil graag vir ‘n rukkie stil word met ‘n Skrifgedeelte en oordenking vir die dag? Moet jy ‘n vergadering open en jy is nie seker wat om te lees nie? Miskien moet jy iemand in die hospitaal besoek en wil graag vir hulle ‘n bemoedigende gedagte laat? Of dalk wil jy net graag meer oor ‘n gedeelte in die Bybel te wete kom?

Kyk gerus na die “Dink” skakel. Ek het heelwat nuwe oordenkings bygevoeg.