Praat Jeremia 6:10-16 van onteiening sonder vergoeding?

Hierdie gedeelte staan in die konteks van die aankondiging van oordeel oor Juda en Jerusalem. Die vers is nie bedoel as ’n algemene sosiale beginsel nie, maar ’n verbondsgerigte oordeel. Die volk het in die tyd van Jeremia: die Woord van die HERE verwerp (v.10), oppervlakkige godsdiens beoefen (v.13–14), en geweier om die “ou paaie” te bewandel (v.16).

Die gevolg is dat God ’n vyandelike mag stuur, histories verstaan as die inval van Babilonië, waardeur: hulle eiendom oorgeneem word, hulle gesinne ontwrig word, en die land verwoes word. Met ander woorde, dit is ’n oordeelsaankondiging. Vers 16 is ook belangrik: Die probleem is nie ekonomies nie, maar geestelik. Die volk sê: Ons wil daarin nie wandel nie. Die oordeel wat volg, is dus die gevolg van verbonds-ongehoorsaamheid.

Ja, die teks beskryf dat mense hulle huise en grond verloor aan ander. Maar: dit gebeur deur goddelike oordeel via oorlog, nie deur ’n wet of beleid nie, en dit is spesifiek tot Juda se situasie. Om dit direk gelyk te stel aan “onteiening sonder vergoeding” is dus ’n sprong wat nie die oorspronklike konteks in ag neem nie.

Wat beteken dit vandag?

God neem sonde ernstig op, ook ‘n volk se sonde. Wanneer ’n volk doelbewus die Here se pad verwerp, bring dit vreeslike gevolge. Daardie gevolge raak dikwels ook materiële dinge soos eiendom. Ons kan dus sê dat ’n samelewing wat God se Woord verwerp uiteindelik die vrug daarvan pluk, wat ook kan beteken dat hulle hul eiendom verloor, maar nie noodwendig deur onteiening sonder vergoeding nie, soms selfs deur oorlog of deurdat mense hulle werk verloor en nie meer daarvoor kan betaal nie. Die punt van Jeremia is: die wat ongehoorsaam is, sal gestraf word.